Zapalenie pęcherzyka żółciowego. Przyczyny powstawania

Zapalenie pęcherzyka żółciowego – to choroba zapalna pęcherzyka żółciowego. Patologia ta rozwija się zazwyczaj stopniowo i nie zawsze jest zauważalna dla pacjenta. Na zapalenie pęcherzyka żółciowego najczęściej chorują kobiety, przede wszystkim w średnim wieku (po 40–50 roku życia), jednak choroba ta występuje również w innych grupach pacjentów.

Do głównych przyczyn zapalenia pęcherzyka żółciowego należą:

• Zaburzenia metaboliczne
• Podwyższone ciśnienie w jamie brzusznej (ciąża, aktywność sportowa, zaparcia)
• Dyskineza dróg żółciowych
• Przewlekłe infekcje
• Niska aktywność fizyczna
• Nieprawidłowe odżywianie

Zapalenie pęcherzyka żółciowego może rozwinąć się w przebiegu kamicy żółciowej, gdy złogi uszkadzają ścianę pęcherzyka żółciowego, wywołując stan zapalny i utrudniając prawidłowy odpływ żółci. Niekiedy stan zapalny rozwija się po urazie okolicy pęcherzyka żółciowego.

W zależności od przebiegu choroby wyróżnia się ostre i przewlekłe
zapalenie pęcherzyka żółciowego.
Główne objawy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego:

• Napadowy ból w prawym podżebrzu, który może promieniować do prawego barku
  lub łopatki
• Nudności i wymioty
• Dreszcze, podwyższona temperatura ciała
• Możliwa żółtaczka i świąd skóry

Główne objawy przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego

• Tępy ból po prawej stronie brzucha
• Uczucie ciężkości i dyskomfort po spożyciu posiłku, zwłaszcza tłustych i pikantnych potraw
  oraz napojów gazowanych
• Nudności
• Wzdęcia

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego charakteryzuje się nagłym początkiem i bardziej nasilonymi objawami niż postać przewlekła. Pacjent zgłasza silny ból w prawym podżebrzu, promieniujący do prawego barku lub łopatki, gorączkę, dreszcze, nudności albo wymioty. W postaciach powikłanych może wystąpić zażółcenie skóry i błon śluzowych oraz świąd.

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego często wymaga hospitalizacji i natychmiastowego rozpoczęcia leczenia, a niekiedy również interwencji chirurgicznej.

W zależności od obecności złogów (kamieni w pęcherzyku żółciowym) ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego dzieli się na:

• kamicze (z obecnością kamieni);
• bezkamicze.

Ze względu na rodzaj i stopień zmian patologicznych wyróżnia się:

• nieżytowe zapalenie pęcherzyka żółciowego – obrzęk błony śluzowej pęcherzyka żółciowego
• ropowicze – rozwija się proces ropny
• zgorzelinowe – dochodzi do martwicy tkanek
• destrukcyjne – dochodzi do perforacji ścian pęcherzyka

Klasyfikacja ta jest ważna przy doborze optymalnych metod leczenia każdej postaci choroby. Postać nieżytową można leczyć farmakologicznie. Pozostałe postacie wymagają hospitalizacji i interwencji chirurgicznej.

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego charakteryzuje się bezobjawowym przebiegiem lub okresowym, tępym bólem w prawym podżebrzu, który zwykle pojawia się 1-2 godziny po posiłku i może promieniować do prawego barku, łopatki lub szyi.
Podobnie jak ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie może mieć postać kamiczą lub bezkamiczą, przebiegać z zaburzeniami motoryki lub bez nich itd.

W przypadku braku odpowiedniego leczenia mogą wystąpić powikłania zapalenia pęcherzyka żółciowego:

• wodniak pęcherzyka żółciowego
• ropniak pęcherzyka żółciowego
• zgorzel pęcherzyka żółciowego
• perforacja ściany pęcherzyka żółciowego, zapalenie otrzewnej
• zapalenie dróg żółciowych
• żółtaczka
• zrosty w jamie brzusznej
• ropnie wątroby
• przetoka między pęcherzykiem żółciowym a jelitem

W większości przypadków wystąpienie powikłań stanowi zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga pilnego leczenia chirurgicznego.

Diagnostyka

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego rozpoczyna się od umiarkowanego lub silnego bólu brzucha. Dlatego podczas wizyty lekarz pyta pacjenta o objawy, przeprowadza badanie ogólne oraz
badanie palpacyjne brzucha. Na podstawie tych informacji można wstępnie określić, z jaką chorobą zgłosił się pacjent. W celu potwierdzenia rozpoznania wykonuje się USG jamy brzusznej.

W razie potrzeby mogą zostać wykonane również inne badania diagnostyczne:

• tomografia komputerowa
• badanie endoskopowe (gastroduodenoskopia) przełyku, żołądka i dwunastnicy
• cholangiografia (badanie rentgenowskie dróg żółciowych z użyciem środka kontrastowego)
• badania krwi i moczu

O tym, jakie badania są niezbędne, lekarz decyduje indywidualnie po zapoznaniu się z dolegliwościami pacjenta i historią choroby oraz po przeprowadzeniu badania.

Leczenie

Zapalenie pęcherzyka żółciowego leczy się farmakologicznie lub chirurgicznie. W większości przypadków konieczna jest hospitalizacja pacjenta, zastosowanie farmakoterapii oraz ścisłe przestrzeganie diety. Leczenie chirurgiczne stosuje się w przypadku postaci powikłanych, wystąpienia procesu ropnego oraz obecności złogów w pęcherzyku żółciowym.
Optymalną metodę leczenia lekarz ustala po wykonaniu wszystkich niezbędnych badań laboratoryjnych i procedur diagnostycznych.